Werk, werk, werk

Op een gemiddelde vrije vrijdag lijd ik aan afkickverschijnselen. Ik heb zelfstandig de diagnose gesteld nadat ik voor de 17e keer mijn telefoon had gecheckt op binnengekomen berichten en ik afgelopen vrijdag zelfs een beetje begon te trillen bij het idee dat ik me zou moeten ontspannen. De laatste weken zijn zo veel hoogtepunten de revue gepasseerd, vergezeld door vele avonden doorwerken, dat ik op mijn vrije dag een beetje ontredderd rondloop omdat ik me dan even niet met werk zou moeten bemoeien.

Maar gelukkig heb ik de ideale activiteit gevonden om los te komen van werk.

De kerstboom opzetten.

In het begin voelde het toch een beetje als een functionele handeling. Maar bij de vierde kerstbal , zwichtte mijn hele hebben en houden in staat van ontspannenheid.

De boom werd steeds feestelijker en het humeur zonniger bij alle schitterende balletdanseresjes, chique schoentjes, glimmende rendiertjes en vrolijke kerstklokjes. Als klapper op de vuurpijl wilde mijn oudste dochter ook nog eens meehelpen. Zelfs toen er een van de rode hartjes-ballen sneuvelde, werd ik overmand door een ultiem gevoel van relativering.

Na deze (bijna) euforische ervaring, maak ik me toch een beetje zorgen over de toekomst. Ik kan natuurlijk niet iedere keer als ik los wil komen van mijn werk of op zoek ben naar ontspanning, een boom gaan optuigen.

Maar voor nu geniet ik gewoon even van ons boompje en bij het volgende moment van werkdruk, leg ik voor de zekerheid een kerstballetje hier en daar om aan een willekeurig voorbijkomend takje te hangen.

Politiek: partijtje drogredenatie voor gevorderden

Als Bob van den Bos eenmaal op dreef is, dan vertelt hij alsof hij citeert uit een spannend jongensboek. Afgelopen woensdag was ik er getuige van tijdens een inspirerende sessie bij Bex* over groepsdenken. Bob is politicoloog, oud lid van de Eerste en Tweede Kamer en fractievoorzitter in het Europees Parlement voor D66. Hij wist dus wel een paar waargebeurde voorvallen uit de politiek aan te halen en ons inzichten te bieden op het gebied van groepsdenken.

Bottom line is dat in de politiek alles één groot getouwtrek is van persoonlijke agenda's dat zich typeert door drogredenatie, het uitschakelen van dissonanten, blikvernauwing, consensusdrang en zelfoverschatting. Echter vindt dit niet alleen plaats in Den Haag: overal wordt politiek bedreven. Op zich is dat niet zo'n vernieuwend inzicht, maar het is wel handig om voor bovenstaande symptomen te blijven waken. En te doorbreken door advocaten van de duivel te blijven betrekken in de besluitvorming, écht te luisteren naar de verschillende invalshoeken, momenten in te bouwen voor alternatieven én besluitvaardig te blijven.
Het lijkt me bere-interessant om hier eens een boompje over op te zetten bij raden van bestuur in de zorg. Wellicht dat zij er baat bij hebben om dit intern (bijvoorbeeld bij medische specialisten) én extern naar de klant en de politiek toe, te doorbreken.

Wat me nog het meeste raakte in zijn hele verhaal, was het antwoord op mijn vraag of hij nog vertrouwen had in de politiek. Hij antwoordde daarop bevestigend en zei 'ik ben een realistische idealist. En een stuk minder naïef dan vroeger'. Ik vond dat heerlijk om te horen, aangezien ik al regelmatig beticht ben van idealisme. En er is dus nog hoop voor mij; het naïviteitgehalte neemt af met de jaren! Kwestie van levenservaring en geduld.

Wat drijft vrouwen?

Ondanks dat ik tot dezelfde categorie behoor, kan ik ons nog steeds niet doorgronden. Vandaar dat ik me uitermate aangesproken voelde door de workshop 'I'm every woman' van Sanoma uitgevers. In 1 dagdeel worden we ondergedompeld in de kritische factoren die bepalend zijn voor effectieve communicatie concepten voor de doelgroep vrouwen.

En ik snap ons inmiddels een stuk beter! In de loop der jaren heb ik me omringd met redelijk gelijkgezinden; vrienden, familie en collega's in ongeveer dezelfde levensfase, met gelijksoortige interesses in muziek en concerten, met reislust en ambities (zakelijk én privé) enzovoorts. Uiteraard heeft iedereen zijn unieke uitspatting (we zijn niet op alle gebieden gelijk en zeker geen kopietjes van elkaar), maar toch op veel gebieden gelijk gestemd. Met als gevolg dat ik mijn vriendinnen en mezelf als voorbeeld neem, wanneer ik het over vrouwen heb. In de naïeve veronderstelling dat iedere vrouw hetzelfde denkt als ik. Hoog tijd dus om de vrouwelijke horizon weer eens te verbreden.

En me erbij neerleggen dat wij overeenkomsten vertonen, dat we zo nu en dan in een hokje te stoppen zijn (aaaarch!!!) en wel eens voorspelbaar gedrag vertonen.
En dat terwijl ik zo graag uniek wilde zijn...

Toch schept het een band om overeenkomsten te hebben met andere vrouwen. Zo beleefde ik een klein vreugdemomentje toen we tijdens de koffie constateerden dat ons aller natte droom bleek te zijn: één minuut gratis winkelen. En dan natuurlijk niet in een onbekende AH waarvan je niet weet waar alles staat, zoals de wasmiddelen! Want daar zouden we met z'n allen direct naar toe sprinten. Dat stond bij iedereen als een paal boven water!

Kwetsbaarheid in een macho-wereld

Voetbal is duidelijk niet mijn ding. Ja, als Nederland speelt dan krijgt de voetbalkoorts ook mij in de greep. Maar de Nederlandse Eredivisie is ook ditmaal geruisloos langs me heen gegaan. Tot op vanavond.
Mijn man zit gebiologeerd naar het scherm te kijken en zich te verkneukelen over het feit dat het kampioenschap door de neus van Ajax is geboord ten gunste van de Twentenaren. Ik kijk op mijn beurt met verbazing naar volwassen kerels in de categorie 'ruwe bolster blanke pit', die stuk voor stuk in grienen uitbarsten; de voorzitter, de spelers, de supporters. Ik voel zelfs een brokje in mijn keel opkomen. Wat is dat toch?

Ik vind het uitermate stoer wanneer er ruimte is voor kwetsbaarheid in een macho-wereld. Twee weken terug werd me dat wederom duidelijk tijdens een netwerkbijeenkomst van de Vrienden van de Cobbenhagen. Ditmaal was het thema 'leiderschap' en daartoe waren twee sprekers uitgenodigd: Generaal-majoor Tom Middendorp en 1ste luitenant Stallan van Oorschot, beide betrokken in de 'Task Force Uruzgan'.
De generaal-majoor vertelde over de strategie voor Uruzgan, gezien vanuit zijn functie als directeur Bedrijfsvoering. De 1ste luitenant voegde daar twee ervaringsverhalen aan toe: één uit de tijd dat ze nog moesten vechten en één uit de tijd dat er meer ruimte was voor de wederopbouw van Uruzgan.

De presentaties gaven een indrukwekkend blik op wat zij verstaan onder leiderschap. Niet alleen jonge mensen (lees 24 jaar) een team aan laten sturen om de veiligheid te waarborgen en dus te vechten, collega's in de strijd te verliezen om vervolgens na anderhalve dag weer diezelfde strijd aan te gaan.

Maar ook het lef hebben om ruimte te bieden aan kwestbaarheid in een, zoals de 1ste luitenant het zelf noemde, macho-wereld. Dat laatste is schijnbaar een vereiste om staande te blijven.

De 1ste luitenant vertelde dit gortdroog en schaamteloos, waardoor het nog meer indruk maakte. Mooi om te zien dat het tonen van kwetsbaarheid een bijdrage kan leveren aan leiderschap.
En dat het tonen van kwetsbaarheid soms gewoon fijn is: als ontlading of uit vreugde vanwege het kampioenschap. Van harte!

Campagne-moe

Als ik door de stad fiets wordt de ene na de andere campagne-uiting over mij uigestrooid: de solidariteitscampagne 'Sluit HIV uit', de sire-campagne voor aardige mensen, de lokale campagnes voor brandveiligheid, de sire-campagne 'Onbewust asociaal' en ga zo maar door.

Stuk voor stuk mooi vormgegeven campagnes met briljante slogans die je dwingen tot nadenken over relevante vraagstukken. Maar dan? Als je je gedachten erover hebt laten gaan, ga je je dan anders gedragen? Ben je vriendelijker op straat? Sta je meer open voor mensen met HIV? Gooi je minder troep weg op straat of bel je niet als je bij de kassa staat? Hebben ze echt effect? 'Campagnes gezond leven leveren weinig op' kopte het AD vorige week. Terwijl de onbewust asociaal campagne effect lijkt te hebben gehad.

Als de medemens moet worden gestimuleerd tot ander gedrag, is een campagne dan hét antwoord? En wat maakt een campagne succesvol? Ik besef dat wervingscampagnes of campagnes die je aanzetten tot het doen van een actie (zoals de 'doe het licht uit'-actie op zaterdag 27 maart door het Wereld Natuur Fonds) meetbaar succes op kunnen leveren. Zodra je echter gedragsverandering nastreeft, wordt het een stuk lastiger. Ik weet uit ervaring bij klanten dat je op korte termijn een gedachtenverandering teweeg kunt brengen die mogelijkerwijs leidt tot een gedragsverandering. Maar zodra de campagne voorbij is, vervallen we allemaal weer in ons oude gedrag. Ik zie nog dagelijks autobestuurders sigaretten uit het raam gooien en in de trein bemerk ik geregeld onbewust asociaal gedrag dat ik regelmatig verdenk van een flinke bewustheid.

Volgens mij is de slagingskans van een campagne afhankelijk van het 'what's in it for me'-gehalte. En dan vooral op korte termijn. Zodra je begrijpt wat je acties voor (voelbare) consequenties hebben voor jezelf in de nabije toekomst, ben je meer bereid je gedrag te veranderen (Psychologie magazine, juni 2008, p.92). De slagingskans wordt ook bevorderd door het blijven herhalen van de boodschap. En last but not least lijkt het me ook handig om verwachtingen helder te maken; niet alleen laten zien hoe het niet moet (hoe hilarisch die situaties dan ook zijn), maar ook tonen wat het gewenste mogelijke gedrag is en wat dat gedrag teweeg kan brengen. In die zin geeft de website www.pasopaardig.nl al een aardig voorbeeld.

10 maanden louter puurheid

Ons spruitje is 10 maanden jong. Het blijft dag in dag uit een vreugdebronnetje of nee, zelfs een vreugdebommetje. Haar onbevangenheid fascineert me; ze doet nog niets met voorbedachte rade. Als ze huilt dan is dat omdat ze honger heeft, moe is of gewoon fijn vast wil worden gehouden. Als ze schatert, dan heeft ze het uitermate naar haar zin. Ik hoef niet tussen de regels te lezen of ze misschien een ander punt wil maken. Of ze huilt om het mij moeilijk te maken of dat ze lacht om uiteindelijk iets gedaan te krijgen. Mies is puur.

Wat is er gebeurd met de pure, authentieke, ofwel 'echte' mens? Iedereen lijkt in het bezit te zijn van een verborgen agenda. Ik ben, sinds ik lang geleden bewust raakte van het feit dat mensen zich onecht kunnen gedragen, op zoek naar het het type 'what-you-see-is-what-you-get'. Mijn zoektocht heeft een extra boost gekregen met de komst van Mies. Ze heeft me doen beseffen dat we helaas nooit meer zo puur worden als zij nu is.

Op een bepaald moment besef je tenslotte dat je gedrag effect heeft. Door levenservaring leer je dat het niet altijd handig is om alles in je etalage te zetten. Soms is het slimmer om even niet alles eruit te floepen wat in je op komt. Of te laten weten dat je ergens niet zo goed in bent. Of te laten merken dat je iets doet om uiteindelijk stiekem ook iets terug te verwachten. Of iets te doen, terwijl je er eigenlijk helemaal geen zin in hebt.

Ik begrijp dat mensen soms een rol spelen omdat hen dat helpt bijvoorbeeld in hun carrière of in het behouden van een specifieke status. Maar het is zo vermoeiend om rekening te houden met ieders verborgen agenda. Het zou zoveel gemakkelijker zijn als je kon zeggen en doen wat je echt wilt. Maarja, zo zit de wereld nou eenmaal niet in elkaar.
Dan rest mij niets anders om te blijven genieten van de onbevangenheid van Mies en me door haar te laten inspireren zo puur mogelijk te zijn. En hopen dat goed voorbeeld doet volgen.

Ketter? Moi?

Ik heb het uit. Vanuit het werk zijn we gestimuleerd Tribes (van Seth Godin) tot ons te nemen. In het begin heb ik me even door het hoge 'Yes we can'-gehalte moeten worstelen. Maar toen ik eenmaal door het über-Amerikaanse heen kon lezen, verschenen een heleboel prikkelende, ja zelfs inspirerende passages. En mooie oneliners als:

Leiders schoppen herrie.

Initiatief = geluk.

Faalangst wordt overschat als excuus.

Charismatisch zijn maakt je geen leider. Leider zijn maakt je charismatisch. Charismatisch zijn is een keus, geen gave.

Als je niet over de top bent, maak je geen schijn van kans om dingen te laten gebeuren.

Seth concludeert dat gebrek aan geloof het enige is wat je tegenhoudt om iemand te worden die dingen kan veranderen. Geloof dat je het kunt. Geloof dat het de moeite waard is. Geloof dat een misser niet meteen het einde van alles betekent. Deze laatste zin verkleint op slag m'n angst om fouten te maken. Daarnaast biedt een zin als 'De kunst van leiderschap is het begrijpen wanneer een compromis onacceptabel is.' mij een extra reden om tegendraads te blijven.

Seth omschrijft ketters als leiders die tegen de status quo in durven te gaan. Na het lezen meen ik opeens de ketter in mijzelf te herkennen en ben ik er nog trots op ook. Dit voelt net zo als toen ik, door me te verdiepen in het enneagram, concludeerde dat ik het type Romanticus (nummer 4, ofwel het 'Groots-en-meeslepend-wil-ik-leven'-type) ben. Normaal wil ik me niet zo in hokjes laten drukken, maar deze labels zitten als gegoten.

Wellicht dat dit blog wel een van de eerste stappen in mijn ketterschap is, tenminste op privé-gebied. Ik heb me jaren verscholen achter het idee 'Wie wil nu lezen wat ik denk of meemaak. Ik heb niets te vertellen.' Nu heb ik in ieder geval een platform voor dat niets. Het was veiliger om het niet te doen.

The internet is for porn

Tot voor kort was porno kijken de nummer 1 activiteit op internet. Dat hadden ze bij de musical Avenue Q al goed in de smiezen en verwoordden dat in het hilarische nummer 'The internet is for porn'. Maar nu heeft sociale media dit stokje overgenomen!

Normaal loop ik achter de feiten aan wat betreft trends, maar ditmaal blijk ik zowaar nog in de trend mee te gaan. Tenminste als ik het trendwatchingsrapport mag geloven. We gaan allemaal online. Op dit moment zijn 1.67 miljard mensen online en over 3 jaar is het internet 4 keer groter dan nu. Sociale media (zoals hyves, facebook, linked in) groeit explosief en het wordt inmiddels ook gebruikt om elkaar live te ontmoeten. En dat Twitter hot is, hoef ik jullie al lang niet meer te vertellen.

En dat allemaal vanwege onze infolust (kennis is macht en vaardigheden zijn het nieuwe statussymbool) en onze hang naar personal branding. Niet te verwarren met customizing of personizing! We zien onszelf steeds meer als merk en willen daaraan bouwen, met name online. Het komt vanuit de behoefte om interessant te zijn. Zodat je daardoor aantrekkelijker bent voor vrienden, maar ook voor potentiele werkgevers.

En ik maar denken dat ik een blog en twitter-account startte puur voor mijzelf...

Appreciative Inquiry

Vandaag stond in het teken van nieuwe inzichten. En wel op het gebied van (cultuur)veranderingen. Tijdens de zesde bijeenkomst van mijn communicatienetwerk COMZZ spraken we over cultuurveranderingen en appreciative inquiry (AI). Een van de netwerkleden vertelde bevlogen haar verhaal over de deelname aan het AI-congres in Nepal eind vorig jaar. En over wat ze met de verworven inspiratie deed bij haar werkgever.

AI wijkt af van de klassieke benadering van organisatieverandering die zich concentreert op een inventarisatie en analyse van knelpunten binnen een organisatie. Het is een methode, of liever nog een zienswijze, om veranderingen in organisaties te bewerkstelligen, waarbij uitgegaan wordt van de kracht die - zo is de basisaanname - elke organisatie in zich bergt. AI concentreert zich niet op de problemen die zich in een organisatie voordoen, maar op de positieve ervaringen die mensen binnen de organisatie hebben. Hoe moeizaam een organisatie ook draait, er is altijd een kiem die gevoed wordt door de positieve en inspirerende momenten die mensen op hun werk ervaren. Kort gezegd, bij AI onderzoek je die inspirerende momenten, analyseer je wat je geleerd hebt van mindere momenten en ga je met de opgedane inzichten op zoek naar het gezamenlijke doel waar eenieder energie van krijgt.

Even de tijd nemen om alles te laten bezinken, me er wat meer in te verdiepen en mijn eigen vertaalslag te maken...